Czas w medycynie bywa najważniejszym sprzymierzeńcem, ale i najgroźniejszym przeciwnikiem. W przypadku chorób nowotworowych u dzieci każda godzina ma ogromne znaczenie - u najmłodszych dynamika zmian jest błyskawiczna, a choroba potrafi rozwinąć się w ciągu zaledwie kilku dni. Odpowiedzią Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy na to wyzwanie jest projekt CANDY. System połączy 13 klinik onkologii dziecięcej w jeden cyfrowy organizm, skracając czas postawienia diagnozy do absolutnego minimum.
Choroby nowotworowe u dzieci przebiegają inaczej niż u dorosłych. Podczas gdy u osób dojrzałych proces chorobowy potrafi rozwijać się miesiącami, u dzieci czas od pierwszych objawów do zaawansowanego stadium bywa drastycznie krótki. Szybka, precyzyjna i trafna diagnoza patomorfologiczna to jedyna droga do natychmiastowego wdrożenia właściwego leczenia i uratowania życia dziecka.
Projekt CANDY (Childhood Cancer Through Digital Pathology), pieszczotliwie nazywany „Cukierkiem WOŚP”, to 8. ogólnonarodowy program medyczny tworzony i w całości finansowany przez Fundację WOŚP. Szacowany koszt budowy i wdrożenia całego systemu wynosi 16 milionów złotych.
Diagnostyka bez barier i bez straty czasu
Dotychczas skonsultowanie trudnego przypadku wymagało fizycznego przesyłania preparatów tkankowych - tzw. szkiełek - pomiędzy szpitalami w różnych miastach. Trwało to dni, a czasem tygodnie. Program CANDY całkowicie zmienia te reguły. Sercem projektu jest ogólnokrajowa platforma telekonsultacyjna.
Dzięki zakupowi nowoczesnych skanerów cyfrowych preparatów patomorfologicznych, procesorów tkankowych, mikrotomów i kriostatów, próbka pobrana od dziecka jest błyskawicznie zamieniana na obraz cyfrowy o wysokiej rozdzielczości. Taki plik może być w kilka sekund skonsultowany przez najwybitniejszych specjalistów w kraju, bez względu na to, gdzie znajduje się pacjent.
Program zakłada również stworzenie centralnych baz danych w Łodzi oraz w Warszawie (dedykowanej nowotworom Ośrodkowego Układu Nerwowego), a także pełną integrację z Krajowym Rejestrem Nowotworów Wieku Dziecięcego i modułami diagnostyki molekularnej oraz biobankowania.
To jedyny tak kompleksowy system na świecie. Chcemy, aby każde dziecko w Polsce, u którego pojawia się podejrzenie choroby nowotworowej, miało pewną i precyzyjną diagnozę postawioną w ciągu zaledwie kilku dni.
– podkreślają przedstawiciele Fundacji WOŚP.
Opiekę merytoryczną nad przedsięwzięciem objęło Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej (PTOiHD) pod przewodnictwem prof. Wojciecha Młynarskiego.
Sprzęt najwyższej klasy i 10 lat wsparcia technicznego
Realizacja tak gigantycznego przedsięwzięcia nie kończy się na samym zakupie oprogramowania. Fundacja WOŚP podpisała już umowę z wykonawcą odpowiedzialnym za budowę i wdrożenie platformy, negocjując jednocześnie pełną obsługę techniczną oraz serwisową stworzonego rozwiązania na okres co najmniej 10 lat.
W ramach budżetu opiewającego na 16 milionów złotych Orkiestra finansuje nie tylko infrastrukturę sieciową (hardware i software), ale też doposaża zakłady patomorfologii w specjalistyczny sprzęt diagnostyczny – skanery preparatów tkankowych, procesory tkankowe, mikrotomy oraz kriostaty.
Dodatkowo powstaną centralne archiwum serwerowe oraz zintegrowany rejestr obejmujący każde dziecko z chorobą nowotworową w Polsce. Do cyfrowej sieci CANDY zostało włączonych 12 wiodących ośrodków onkologii dziecięcej w całym kraju:
- Bydgoszcz – Szpital Uniwersytecki im. dr. Antoniego Jurasza
- Gdańsk – Uniwersyteckie Centrum Kliniczne
- Katowice – Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. K. Gibińskiego ŚUM
- Kraków – Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie
- Łódź – Centralny Szpital Kliniczny UM – Uniwersyteckie Centrum Pediatrii im. M. Konopnickiej
- Olsztyn – Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. Prof. dr. Stanisława Popowskiego
- Rzeszów – Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 im. św. Jadwigi Królowej
- Szczecin – Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 1 PUM
- Warszawa – Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM (Dziecięcy Szpital Kliniczny im. Polikarpa Brudzińskiego)
- Warszawa – Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”
- Wrocław – Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu
- Zabrze – Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 im. prof. Stanisława Szyszko ŚUM
W kolejnym etapie dołączy również trzynasta klinika - Zakład Patomorfologii w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Lublinie - obecnie w budowie.
Finałowe środki WOŚP zmieniają oblicze onkologii dziecięcej
Powstanie systemu CANDY to bezpośredni efekt realizacji celów zbiórek Orkiestry ukierunkowanych na walkę z nowotworami u najmłodszych. Środki zebrane podczas 33 Finału WOŚP po raz kolejny przełożyły się na systemowe rozwiązanie, które wprowadza polską medycynę do ścisłej światowej czołówki.
Dzięki inwestycji w cyfrowy obieg danych, zaawansowaną diagnostykę molekularną i bezpieczne macierze serwerowe, znikają bariery geograficzne. Dziecko hospitalizowane w dowolnym z 12 połączonych szpitali otrzymuje natychmiastowy dostęp do wiedzy i konsyliów najwybitniejszych dziecięcych patomorfologów w Polsce, a proces stawiania diagnozy skraca się z tygodni do zaledwie kilku dni.
